امام مقاومت؛ مقاومت کابوس همیشگی آمریکا

به گزارش گروه تاریخ خبرگزاری صدا و سیما؛  انقلاب اسلامی این منطق را از سطح یک باور فردی به یک گفتمان جهانی ارتقا داد و نشان داد که می‌توان در برابر قدرت‌های بزرگ ایستاد، هیمنه آنان را شکست و راهی تازه برای رهایی ملت‌ها گشود. در چنین چارچوبی، بررسی عوامل تقویت‌کننده و تضعیف‌کننده مقاومت، کلید فهم راز ماندگاری انقلاب اسلامی و هراس همیشگی استکبار از آن است.

مقاومت؛ ستون فقراتِ عزت ملی و راهبردِ استکبارستیزی در اندیشه امام خمینی (ره)

انقلاب اسلامی ایران به رهبری امام خمینی (ره) تنها یک رویداد سیاسی نبود؛ بلکه ظهور گفتمانی جدید در عرصه بین‌الملل بود که مقاومت را از یک ضرورتِ دفاعی به یک «هویت» و «ایدئولوژی» ارتقا داد. در منظومه فکری امام (ره)، مقاومت ریشه در باور‌های بنیادین دینی دارد و از این‌رو، برای پایداری آن، میان عوامل تقویت‌کننده معنوی و چالش‌های تضعیف‌کننده پیوندی ناگسستنی برقرار است.

ارکان تقویت‌کننده مقاومت: ایمان و توکل

امام خمینی (ره) استقامت را در درجه اول امری معنوی می‌دانستند. «تقویت ایمان» و باور به توحید، اولین سنگر مقاومت است؛ چرا که مؤمن با تکیه بر قدرت لایزال الهی، از هیبت پوشالی قدرت‌های غیرخدا نمی‌هراسد. این باور، ریشه در آیه «وَ مَنْ یَتَوَکَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ» دارد. در کنار ایمان، «امید به آینده» و «اعتقاد به نصرت الهی» موتور محرکه مبارزه است. امام (ره) همواره تأکید داشتند که خداوند، گروه‌های اندک، اما ثابت‌قدم را بر سپاهیانِ کثیرِ کافران پیروز می‌گرداند. توجه به فرامین قرآن کریم به عنوان دستورالعملِ پیروزی و باور به امداد‌های غیبی، از نظر ایشان بهترین ابزار برای بی‌باکی در برابر شیاطین زمانه بود.

آسیب‌شناسی موانع مقاومت (درونی و بیرونی)

امام (ره) برای حفظ این روحیه، نسبت به عوامل فرساینده مقاومت هشدار می‌دادند. در بخش عوامل *درونی، «خودخواهی»، «حب جاه»، «کبر» و «رفاه‌طلبی» از بزرگ‌ترین آفت‌ها شمرده می‌شوند. از منظر ایشان، روحیه مبارزاتی و زیستِ اشرافی با هم جمع نمی‌شوند. قشر مرفه که درد فقر را نچشیده و در رفاه به سر می‌برد، در میانه میدانِ خطر به سرعت دچار تزلزل می‌شود. همچنین «ترسِ غریزی» نباید بر عقل و ارزش‌های اسلامی غلبه کند؛ چرا که حفظ اسلام بر حفظ جان مقدم است.

در بخش عوامل بیرونی*، استکبار با تکیه بر «جبهه شیطان»، به دنبال تضعیف روحیه مردم است. ایجاد تفرقه، شایعه‌سازی، نفوذ منافقین، بزرگ‌نمایی توان دشمن و کوچک‌شماری دستاورد‌های داخلی، از ابزار‌های اصلی جبهه استکبار برای شکستن صفوف مؤمنان است. امام (ره) بار‌ها تأکید داشتند که «وحدت کلمه» تنها پادزهرِ این توطئه‌هاست و حضور هوشمندانه مردم در صحنه، مانع از نفوذ مفسدان و تضعیف اراده ملی می‌شود.

عبور از هیمنه «شیطان بزرگ»

شجاعت و پایداری امام (ره) در برابر نظام سلطه، ابهت پوشالی آمریکا را درهم شکست. ایشان با شناخت دقیق از خویِ استکباری آمریکا، آن را «شیطان بزرگ» نامیدند؛ چرا که سیاست خارجی واشنگتن بر پایه استعلا و تجاوز علیه ملت‌های مستضعف بنا شده بود. وقوع کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ برای امام (ره) و ملت ایران، درسی تاریخی بود؛ درسی که نشان داد آمریکا حتی به دولت‌های میانه‌رو و دلبسته به غرب نیز رحم نمی‌کند، اگر آن دولت ذره‌ای بر استقلال و حقِ بهره‌برداری از منابع ملی خود پافشاری کند.

انقلاب اسلامی با قطع دستِ استکبار از منافع نامشروع در ایران، بزرگ‌ترین ضربه تاریخی را به آمریکا وارد کرد. عصبانیت واشنگتن از انقلاب، نه به خاطر تفاوت‌های سیاسی، بلکه به این دلیل است که ایران به «کانون الهام‌بخش» برای سایر ملت‌های مستضعف تبدیل شد؛ کانونی که ثابت کرد می‌توان بدون تکیه بر قدرت‌های بزرگ و با اتکا به ایمان و اراده ملی، روی پای خود ایستاد.

دفاع مقدس؛ تبلورِ عینی مقاومت

در دوران هشت سال دفاع مقدس، نظام اسلامی در محاصره کامل تسلیحاتی و زیر فشارِ ائتلافی از قدرت‌های شرق و غرب قرار داشت. با این حال، ایران برای نخستین بار در چند قرن اخیر، حتی یک وجب از خاک خود را از دست نداد. این پیروزی در جنگِ نابرابر، در حالی حاصل شد که رژیم‌های دست‌نشانده منطقه با حمایت‌های مالی و تجهیزاتی غرب، تمام توان خود را برای سرنگونی نهال نوپای انقلاب به کار بسته بودند. این تجربه نشان داد که قدرت حقیقی در تجهیزات خلاصه نمی‌شود، بلکه از «ایمانِ به هدف» و «حضورِ مردم» سرچشمه می‌گیرد.

نتیجه‌گیری: مقاومت به مثابه الگوی تمدنی

امروزه مقاومتِ امام خمینی (ره) از یک کنشِ دفاعی به یک «الگویِ تمدنی» تبدیل شده است. بسیاری از جنبش‌های آزادی‌خواه، ایران را «سرمشق» خود می‌دانند؛ سرمشقی که ثابت می‌کند شکستن هیمنه استکبار امری م

مکن است. ادامه این مسیر در عصر حاضر، به معنایِ ایستادگی در برابر سازوکار‌های نوین سلطه اعم از تحریم‌های اقتصادی، جنگ نرم و نفوذ رسانه‌ای است.

مقاومت، نه یک انتخابِ مقطعی، بلکه شرط بقای عزت و استقلال است. اگر ملت‌ها و مسئولان، همان نسخهِ نجات‌بخشِ امام (ره) ـ یعنی «وحدت»، «بصیرت» و «قطع امید از بیگانگان» ـ را سرلوحه قرار دهند، هیچ قدرتی نخواهد توانست در برابر اراده آنها بایستد. انقلاب اسلامی همچنان زنده است، چرا که پیامِ عزت‌خواهیِ آن هنوز برای ملت‌های دربند، تنها راهِ رهایی و رسیدن به حیات طیبه است. این مسیر تا تحقق اهداف نهایی با قدرت ادامه خواهد داشت؛ چرا که در مکتب امام، مقاومت نه یک تاکتیک، که راهی برای رسیدن به نصرت الهی است.

نویسنده و پژوهشگر: طیبه السادات حسینی