شعر و سرود، بخشی از حافظه تاریخی ماست

به گزارش خبرگزاری صداوسیما،  رادمان رسولی‌مهربانی، کارشناس‌مجری برنامه «نغمه‌ها و سرودها» در رادیو فرهنگ، با اشاره به ضرورت پرداختن به آثار موسیقایی مرتبط با رهبر شهید، تأکید کرد: سرود، یکی از اصلی‌ترین ابزار‌های ثبت حافظه جمعی و انتقال مفاهیم حماسی به نسل‌های آینده است.

در ایام وداع با امام مجاهد شهید انقلاب اسلامی، رادیو فرهنگ با هدف واکاوی پیوند میان هنر و منش ایشان، ویژه‌برنامه «نغمه‌ها و سرودها» را به تهیه‌کنندگی یلدا احتشامی و با اجرای کارشناسی رادمان رسولی‌مهربانی و نویسندگی و پژوهش و مشاوره محتوایی مطهره آخوندی تدارک دیده است.

رادمان رسولی‌مهربانی، کارشناس‌مجری این برنامه، درباره حس‌وحال حاکم بر فضای ضبط «نغمه‌ها و سرودها» گفت: در روز تولید این برنامه یاد و خاطره نهم اسفند و آن داغ بزرگ برای همه ما زنده شد. آن داغی که ابتدا باورش نمی‌کردیم و بعد انکارش کردیم، اما زمانی که شهادت رهبری مسجّل شد، انگار که همه چیز عوض شده بود. از همین زمان هم بود که مردم در میدان‌ها و خیابان‌ها جمع شدند و نوحه‌ها و سرود‌ها انگار مرهمی بر داغ آنها شد. نوحه‌هایی که در تجمعات خوانده می‌شد، به مردم کمک می‌کرد تا با این غم کنار بیایند و انگار در این آثار هنری افکار و احوالات درونی مردم متجلی می‌شد. در روز تولید برنامه مواجهه دوباره با آثاری که در سوگ رهبر خلق شدند، البته دشوار بود، چرا که حالات و احوالات و غم آن لحظه‌ها را دوباره زنده می‌کرد. بااین‌حال بازخوانی این آثار در واقع مروری بود بر نسبت مردم با رهبری و درک اینکه مردم چه نگاهی به رهبری داشتند و او را چطور می‌شناختند و این کاری بود که ما در استودیو انجام می‌دادیم. از یک سو غم آن روز‌ها برای ما زنده می‌شد و از سوی دیگر بعد از گذشت چند ماه مفاهیم آن آثار را با نگاهی دیگر تحلیل می‌کردیم.

وی افزود: در میان این نوحه‌ها و سرود‌ها گاه جمله‌ها و کلیدواژگانی از رهبری درج شده که شنیدن آنها در استودیو سخنان عمیق او را بار دیگر در ذهن ما زنده می‌کرد، ازجمله سخنرانی معروف رهبری درباره بعثت ملت که شاید تا پیش از آغاز جنگ رمضان معنای آن سخنان بر کسی روشن نبود، اما شهادت ایشان سبب برپاخاستن و بعثت ملت شد و همین معنای آن سخنان را در میدان‌ها جلوه‌گر ساخت.

رسولی‌مهربانی درباره چرایی اهمیت پرداختن به این موضوع توضیح داد: شعر، ترانه و سرود این قابلیت را دارد که ناگفته‌های درونی ملتی را در خود جلوه دهد یا روح زمانه را متجلی سازد. این موضوع به‌ویژه درباره سرود‌های دهه شصت آشکار است. در واقع، سرود‌های دوران جنگ تحمیلی و مقاومت، صرفاً قطعات موسیقایی نبودند، بلکه بیانیه‌هایی هنری بودند که در آنها اهداف و آرمان‌های بلند تجلی می‌یافت. پرداختن به این آثار، در واقع مرور حافظه جمعی جامعه است.

این کارشناس‌مجری در پاسخ به این پرسش که آیا تصور می‌کرد روزی برنامه‌ای در سوگ و تبیین سیره رهبر شهید اجرا کند، گفت: شهادت رهبری مرگ یک رهبر نبود، واقعه‌ای اسطوره‌ای بود که اجزای آن با دقت و لطافت ترتیب داده شده بود. آخرین سخنان رهبری را بشنوید. در شرایطی که صدای تهدید دشمن عالم را گرفته بود، و تهمت‌های ناروایی به رهبری می‌زدند که ایشان در مخفی‌گاه است، اما ایشان در دفتر کار خود با مشتی گره‌کرده و همراه با نوه‌ها و خانواده خود به شهادت رسیدند. این قابی معمولی نیست، از آن بزنگاه‌هایی است که بر آینده ملت اثرگذار است. ازاین‌رو اگرچه مرور این آثار هنری همراه با غم و اندوه است، اما این غمی نیست که منفعلانه باشد، بلکه غمی است که حماسه و ایستادگی را در پی دارد.

وی در پایان با اشاره به بخش‌های مختلف برنامه، از جمله گفت‌و‌گو با معصومه مرادی درباره بازتاب شهادت در شعر کودک و معرفی پویش «تو قهرمان منی»، گفت: هدف ما این است که نسل‌های جدید بدانند ریشه‌های این درخت تنومند، با چه مفاهیمی آبیاری شده است. امیدواریم با بررسی قطعاتی، چون «ایران خامنه‌ای» و دیگر آثار تولیدی، بتوانیم سهم کوچکی در حفظ و انتقال میراث جنگ رمضان داشته باشیم. برنامه «نغمه‌ها و سرودها» می‌خواهد تا روایت‌گر تصویری جامع از ابعاد فرهنگی، هنری و سیاسی رهبر شهید باشد و پلی میان خاطرات دیروز و آرمان‌های فردا برقرار کند.