حنای یزدی با دانش بومی رنگ می‌گیرد

به گزارش خبرگزاری صداوسیما یزد، مسرت از محققان و پژوهشگران برجسته میراث فرهنگی استان یزد قدمت صنعت مازاری را بیش از یکصد سال می‌داند و می‌گوید: به رغم اینکه گیاه حنا در مناطق گرم و شرجی کشور رویش دارد، اما برگ حنا به واسطه گرمای خشک کویر به یزد انتقال می‌یابد و در آسیاب‌های سنتی مازاری با روشی خاص نرم می‌شود.

این پژوهشگر یزد درمورد تولید حنا گفت: شیوه سنتی تولید حنا در مازاری‌ها و ویژگی‌های خاص ساختمان‌های این مراکز باعث شده است امروز کوچه مازاری‌ها به عنوان گذر فرهنگ و هنر به عنوان مرکز گردشگری مهمی در یزد مطرح باشد.

به گفته مسرت برخی از مطالعات ثابت کرده اند حنا حاوی ویژگی‌های شگفت انگیز برای مراقبت از مو و پوست هستند و می‌تواند از ریزش مو، شوره سر، و خارش پوست سر را درمان کند.

این پژوهشگر تاکید کرد: حنا اثرات ضد میکروبی / ضد ویروسی / ضد پیری و آنتی اکسیدانی دارد و برای درمان بسیاری از زخم‌های باز و از بین تب و رفع سر درد کاربرد موثر دارد.

مازاری‌های یزد که بیش از یک صد سال قدمت دارند امروز بنا بر اظهار صاحبان آن دیگر رونق گذشته را ندارند.
رییس اتحادیه عطاران و حناسابی‌های یزد معتقداست: در حالی که حدود ۳۰ سال قبل تعداد حناسابی‌های یزد بالاتر از ۵۰ واحد می‌رسید حالا این تعداد کمتر از ۲۵ واحد است.
حناساب گفت: کاهش تعداد واحد‌های تولیدی حنا در یزد به گونه است، که امروز از حالت یک اتحادیه مستقل خارج شده و جزیی از اتحادیه عطاران قرار گرفته است.

مسرت پژوهشگر میراث فرهنگی یزد معتقداست: امروز جنبه گردشگری این صنعت منحصر به فرد بیشتر از جنبه اقتصادی آن است به طوریکه کوچه مازاری‌ها امروز بیشتر جنبه فرهنگی دارد و ساختمان‌های حناسابی آن بسیاری از آن‌ها به کتابخانه، رستوران و غذاخوری‌های سنتی تبدیل شده اند
این پژوهشگر می‌گوید همان مراکزی که هنوز هم آسیاب آن‌ها فعال است برای اینکه کار و بار آن‌ها بچرخد مواد دیگری نیز مثل زردچوبه و ... را نیز آسیاب کرده و می‌فروشند.

برخی تولید به روش سنتی را عامل اصلی بی رونقی بازار حنا می‌دانند
هندی‌ها توانسته اند با تنوع در تولید و تغییر تاثیرات رنگ پذیری حنا البته به صورت شیمیایی و نیز شکیل‌تر کردن و تنوع در رنگ بازار جهان از جمله بازار یزد را در اختیار بگیرند.
حناساب رییس اتحادیه عطاران و حناسابان یزد، اما با تاکید بر اینکه حنای تولیدی هند شیمیایی و بسیار خطرناک است، معتقده فروش این حنا در کشور غیر قانونی است و فروش آن قاچاق محسوب می‌شود.
وی افزود: به رغم شیمیایی بودن همچنان فروش حنا‌ی هندی در عطاری‌ها بیشتر از حنای یزدی است.

کارشناسان نحوه غیر اصولی برداشت گیاه حنا، عدم حمایت از کشاورزان تولید کننده، دلالان ،نبود آموزش در مراحل تولید را از مهمترین مشکلات بی کیفیتی حنای داخلی می‌دانند.

اما گروهی از جوانان در قالب یک شرکت دانش بنیان برای احیاء این محصول باارزش دست به کار شدند.
پور شمس مدیر مرکز توسعه فناوری و نو آوری روستایی کشور گفت: در این مرکز بخش راه اندازی کرده ایم به نام مرکز احیاء حنا که بر روی چگونگی احیاء این محصول کار می‌کند
دهقان رییس  بخش احیاء حنا هم گفت: کار ما گروهی است و سعی داریم با جلب سرمایه گذار علاوه بر آموزش کشاورزان و رفع مشکلات تولید برگ حنا در مزرعه در سه بخش کاشت / داشت و برداشت ابتدا برگی خالص و با کیفیت از حنا در مزرعه تولید و روانه واحد‌های تولیدی کنیم.

دهقان، نظارت بر روند تولید حنا در مراکز تولیدی و نیز ایجاد زمینه تنوع در تولید و افزایش کیفیت حنای تولیدی و تغییر در شیوه بسته بندی و از مهمتر کسب استاندراد‌های بین المللی در خصوص حنا این محصول را در بازار‌های جهانی بیش از پیش رونق دهیم.

وی تاکید کرد :پیش بینی می‌کنیم با احیاء حنا در یزد فاصله قیمت حنای هندی در بازار جهانی که میزان آن ده دلار است با میزان قیمت حنای ایران که ۷۰ سنت هست کمتر شود و چنانچه بتوانیم حتی سی سنت به قیمت حنای یزد بیافزاییم رونق خوبی در این زمینه در کشور ایجاد خواهیم کرد.